Yvette Hardie Assitej presidentearen mezua
Zer esan nahi du antzerkiak haur eta gazteen bizitzan?
Asko idatzi da arteen balioari buruz. Neurozientziatik, neurohezkuntzatik, psikologia ebolutibotik eta erlazionatutako beste alorretatik abiatuta, ikerketa lan garrantzitsua egin da arteek haurrengan duten eraginari buruz.
Hala ere, egiten dugunaren eragina neurtzen saiatzen garen heinean, arteak publikoarengan duen eragina kuantifikatzen zaila den misterio bat izaten jarraitzen du. Obra eszenikoa eta ikuslegoaren arteko topaketa sakon eta berezia da, denbora eta espazio zehatz batean, antzerkia ezusteko eta zirraragarri bihurtzen duena.
Duela gutxi, esaera bat etorri zitzaidan gogora: "Sagar batean haziak zenbatu ditzakezu, baina ezin dituzu hazi batetik hazten diren sagarrak zenbatu". Ezinezkoa da zehatz-mehatz neurtzea antzerki esperientziak haur eta gazteengan duen eragina; Hala ere, bere potentziala hainbat sagarren haziak edukitzean datza.
Pieter-Dirk Uys, Darling herriko ume behartsuekin lan egiten duen Hegoafrikako aktore eta idazle entzutetsuak, haur talde bat herrira oporretan eraman zuen egun baten kontatzen du. Autobusa mendian gora zihoala ohartu zen aurreko eserlekuan zegoen mutila gero eta tentsio handiagoa zegoela.
Muinoaren gailurrera iritsi zirenean eta mutikoak errepidea aurrera zihoala eta urrutitik itsasoa ikusi ahal izan zuenean, harrituta eta lasaituta oihukatu zuen: "Bada gehiago!"
Haur eta gaztetxoentzako antzerkia egiten dugunok horregatik egiten dugu, haur bakoitzarengan, noski, “gehiago dago” ideia pizteko. Eta gehiago. Eta gehiago.
Horrela, haur eta gazteentzako antzerkia egiten dugunean indar izugarria ereiten ari gara eta, aldi berean, “gehiago dagoela” berehalako aurkikuntza ematen dugu. Poz gehiago, barreak, jakin-mina, bat-bateko ulermena, pertzepzio aldaketa, enpatiaren malkoak, harridura esperientzia eta hausnarketa sakona. Bizirik egoteak esan nahi duena baino gehiago.
Bat egin gurekin haur eta gazteentzako Antzerkiaren Munduko Eguna ospatzen “Zatoz gaur ume batekin antzerkira” kanpainaren bitartez.
Nork zenbatu ditzake landatutako hazitik hazten diren sagarrak?al dugu?
Michael Morpurgoren mezua
Shakespearek idatzi zuen: "Antzezlana da gauza..." Eta arrazoia zuen, baina ez guztiz! “Istorioa” da galdera eta lana da kontatzeko modurik indartsuena.
Zergatik jakin nuen herenegun War Horse antzezlaneko aktore berriarekin elkartu nintzenean (liburu eta pelikula bihurtu den istorio bat). Devonen eta baserrien eta Lehen Mundu Gerrako istorioak kontatzen nituenean berrogei aktore izan nituen inguruan, lehen aldiz bilduta antzezlan bat egiteko. Beraz, ez zen pertsona bakar bat istorio bat kontatzen (normalean egiten dudana), baizik eta konpainia erraldoi batek bere bihotza eta arima, bere energia emozional guztia, bere adimen eta talentua, ikaragarri, ikusleak barreak hunkitzen dituen eta malkoetaraino hunkitzen dituen ikuskizun bat egiteko jarri zuen. Emanaldi bakoitzean (eta milaka eta milaka haur eta gaztetxorentzat ariko dira) ahalegina egin beharko dute ikuskizuna ahaztezina izan dadin.
Antzerkiaren indarra, gazte zein helduentzat, istorio eta ideien katekatzean datza, aktoreen, atzean lan egiten duten guztien eta, batez ere, ikusleen artean. Denok batera egiten dugu lana, elkarrekin bizi dugu, sinesgaitza albo batera utzi eta irudimenezko ahalegin bakarrean bat egiten dugu.
Antzerkira lehen aldiz etortzen diren gazteentzat, efektua elektrifikatzailea da, guztiz liluragarria. Zure begien aurrean bizitza dago, istorioa, ikuskizuna, musika, argiak, mugimendua, soinua, aktoreak. Esperientzia horrek gazteen bizitza alda dezake. Denok moldatzen eta aberasten gaitu.
Michael Morpurgo (1943) idazle, poeta, antzerkigile eta libretista ingelesa da, haur literaturan egindako lanagatik ezaguna. Bere haurrentzako bost liburu film bihurtu dira. 2003an, Michael Mopurgo Haurren Sariduna izan zen, hasiera batean Ted Hughes poetarekin batera sortzen lagundu zuen saria. Laureate Sariak haur literaturari bizitza osoan egindako ekarpena aitortzen du eta haurrentzako liburuek duten zeregin garrantzitsua nabarmentzen du.
